Viêm đại tràng mãn tính có thể dẫn đến các triệu chứng rối loạn tiêu hóa, đau dạ dày và gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh
Viêm đại tràng mãn tính có thể dẫn đến các triệu chứng rối loạn tiêu hóa và đau dạ dày. Nếu không được điều trị và khắc phục hiệu quả, tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Viêm đại tràng mạn tính có thể gây ảnh đến sức khỏe của người bệnh
Viêm đại tràng mãn tính là gì?
Viêm đại tràng là tình trạng viêm nhiễm gây tổn thương niêm mạc đại tràng ở nhiều mức độ khác nhau. Bệnh có thể là cấp tính hoặc mãn tính. Tình trạng viêm có thể xuất phát từ ruột non (gọi là bệnh viêm ruột) hoặc kéo dài đến trực tràng (gọi là bệnh viêm đại tràng). Khi nội soi, có thể nhìn thấy niêm mạc đại tràng bị sưng hoặc hình thành các vết loét.
Viêm đại tràng mãn tính là tình trạng viêm đại tràng cấp tính kéo dài hoặc viêm ở mức độ nghiêm trọng mà không được điều trị phù hợp. Tình trạng này chiếm khoảng 20% dân số nước ta và đang có xu hướng gia tăng.
Viêm đại tràng mạn có nhiều mức độ ảnh hưởng khác nhau. Trong trường hợp nhẹ, thành ruột có thể bị tổn thương gây xuất huyết dạ dày. Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể gây hình thành các vết loét, xung huyết và xuất huyết, thậm chí hình thành các ổ áp xe ở đại tràng.
Nguyên nhân gây bệnh viêm đại tràng mãn tính
Bệnh viêm đại tràng mãn tính được chia thành bệnh viêm đại tràng mạn có nguyên nhân và viêm đại tràng mạn không rõ nguyên nhân. Các nguyên nhân gây bệnh thường phụ thuộc vào loại bệnh viêm đại tràng.
Viêm đại tràng mạn có nguyên nhân:
- Bệnh Crohn (viêm đại tràng Crohn): Đây là một dạng rối loạn tự miễn dịch, thường xuất hiện ở thanh thiếu niên hoặc thanh niên.
- Bệnh viêm đại tràng cấp tính không được điều trị: Viêm đại tràng cấp tính thường có liên quan đến nhiễm trùng, nhiễm nấm, ký sinh trùng, vi khuẩn Hp hoặc nhiễm độc mà không được điều trị phù hợp có thể dẫn đến các dấu hiệu viêm đại tràng mãn tính.
Nhiễm trùng là nguyên nhân phổ biến có thể gây viêm đại tràng cấp và mãn tính
Viêm đại tràng mạn không rõ nguyên nhân, bệnh thường là viêm đại tràng mạn không đặc hiệu và có liên quan đến một số nguyên nhân và bệnh lý như:
- Nhiễm ký sinh trùng: Phổ biến như giun kim, giun đũa, giun tóc.
- Nhiễm khuẩn đường ruột: Các loại vi khuẩn phổ biến dẫn đến nhiễm trùng đường ruột thường bao gồm Salmonella hoặc Shigella.
- Táo bón mãn tính.
- Có chế độ ăn uống không phù hợp, sử dụng nhiều chất kích thích, gây đau dạ dày, tổn thương niêm mạc dạ dày và đại tràng.
XEM THÊM: Viêm đại tràng cấp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng gây bệnh
Dấu hiệu và triệu chứng viêm đại tràng mãn tính
Các triệu chứng và dấu hiệu nhận biết viêm đại tràng có thể xuất hiện đột ngột hoặc phát triển chậm trong nhiều tháng. Điều này phụ thuộc vào nguyên nhân cũng như loại viêm đại tràng.
Trong trường hợp viêm đại tràng mạn, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu phổ biến như:
Đau dạ dày và rối loạn đại tiện là dấu hiệu viêm đại tràng mạn phổ biến
- Đau dạ dày, đặc biệt là các cơn đau thường xuất hiện dọc theo khung đại tràng bên trái và hai hố chậu. Cơn đau có thể xuất hiện theo từng cơn, lặp lại nhiều lần hoặc gây đau âm ỉ và có xu hướng được cải thiện sau khi đi đại tiện.
- Rối loạn tiêu hóa gây đại tiện phân lỏng trong nhiều ngày liên tục và nhiều lần trong một ngày. Người bệnh có xu hướng đi đại tiện thường xuyên, phân có chất nhầy hoặc máu. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng táo bón và tiêu chảy xen kẽ.
- Đầy hơi chướng bụng nhẹ, khó chịu dọc theo khung đại tràng. Ngoài ra, người bệnh thường xuyên cảm thấy căng tức bụng, cứng bụng gây khó thở và tạo áp lực lên dạ dày.
- Mệt mỏi, ăn uống kém, mất ngủ, chán ăn, đầy bụng, suy giảm trí nhớ, dễ lo lắng, cáu gắt. Nếu tình trạng nghiêm trọng có thể gây suy nhược cơ thể, sụt cân và mệt mỏi mãn tính.
Ngoài ra, đôi khi một số người bệnh viêm đại tràng mạn tính có thể gây sốt nhẹ, đi ngoài ra máu, loét miệng hoặc nổi mề đay mẩn ngứa. Tuy nhiên, các triệu chứng này thường không phổ biến.
Viêm đại tràng mãn tính có nguy hiểm không?
Viêm đại tràng mãn tính là bệnh lý phổ biến và có thể dẫn đến nhiều rủi ro không mong muốn. Các biến chứng này thường diễn tiến nhanh, nghiêm trọng và có thể đe dọa đến tính mạng, đặc biệt là ở bệnh nhân cao tuổi.
Cụ thể, các biến chứng nguy hiểm thường bao gồm:
- Chảy máu đại trực tràng nghiêm trọng: Tình trạng viêm mãn tính có thể khiến niêm mạc đại tràng tổn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng đến các lớp lót và dễ dẫn đến tình trạng xuất huyết hoặc nhiễm độc ở đại tràng.
- Thủng đại tràng: Tình trạng viêm và các loại thuốc điều trị viêm đại tràng mạn có thể khiến các vết loét gây tổn thương nghiêm trọng đến thành đại tràng. Các vết loét này có thể phát triển trở nên nghiêm trọng và gây thủng đại tràng. Tình trạng này nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.
- Ung thư đại tràng: Tỷ lệ mắc ung thư đại tràng do viêm đại tràng mãn tính chiếm khoảng 20% các trường hợp. Quá trình phát triển có thể kéo dài trong 7 - 10 năm.
Viêm đại tràng mãn tính có chữa được không?
Viêm đại tràng mãn tính là bệnh lý rất khó điều trị dứt điểm. Thông thường bệnh được điều trị bằng thuốc, các phương pháp nội khoa và thay đổi chế độ ăn uống cũng như xây dựng lối sống phù hợp.
Mặc dù khó điều trị dứt điểm nhưng việc áp dụng các phương pháp điều trị phù hợp có thể hỗ trợ điều trị các triệu chứng viêm đại tràng mãn tính và ngăn ngừa nguy cơ tái phát. Việc điều trị cần kiên trì để chữa lành các tổn thương và tái tạo niêm mạc đại tràng.
Ngoài ra, việc sử dụng thuốc phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ cũng có thể phục hồi các chức năng đại tràng và hạn chế các nguy cơ liên quan.
XEM THÊM: Đại tràng sigma là gì? Cách điều trị bệnh tốt nhất
Chẩn đoán viêm đại tràng mãn tính
Viêm đại tràng mãn tính có thể khó chẩn đoán và cần kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Để chẩn đoán, bác sĩ có thể kiểm tra lịch sử bệnh án và các triệu chứng liên quan như đau dạ dày, tiêu chảy, đi ngoài ra máu, bệnh Crohn, thiếu máu cục bộ hoặc mệt mỏi mãn tính.
Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện một số xét nghiệm chẩn đoán như:
Đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị phù hợp theo phác đồ của bác sĩ chuyên môn
- Xét nghiệm máu: Viêm đại tràng mãn tính có thể làm tăng số lượng bạch cầu.
- Xét nghiệm phân: Kiểm tra, phân tích phân có thể xác định lượng máu, vi khuẩn và ký sinh trùng bên trong đường ruột.
- Chụp X - quang có thuốc cản quang: Xét nghiệm này có thể xác định các vết loét lớn ở đại tràng hoặc tình trạng tắc nghẽn hệ thống tiêu hóa.
- Chụp CT: Có thể giúp bác sĩ xác định thành đại tràng và các ổ áp xe hình thành ở niêm mạc ruột.
- Nội soi đại tràng: Có thể kiểm tra các tình trạng viêm loét ở thành đại tràng.
- Sinh thiết: Thường được chỉ định để kiểm tra các vấn đề nghiêm trọng hơn như ung thư đại trực tràng.
Biện pháp điều trị bệnh viêm đại tràng mãn tính
Viêm đại tràng mãn tính là bệnh lý rất khó điều trị dứt điểm. Do đó việc điều trị cần kiên trì và tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ. Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh, bác sĩ có thể đề nghị các phương pháp điều trị khác nhau như:
1. Thuốc điều trị viêm đại tràng mãn tính
Theo các chuyên gia, hiện tại không có thuốc đặc trị viêm đại tràng mãn tính. Tuy nhiên, một số loại thuốc có thể hỗ trợ cải thiện các triệu chứng, kiểm soát tình trạng và ngăn ngừa các biến chứng. Người bệnh có thể tham khảo một số loại thuốc như:
Sử dụng thuốc điều trị viêm đại tràng mạn theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn
- Aminosalicylate: Có tác dụng chống viêm và cải thiện các triệu chứng viêm đại tràng nhẹ và trung bình. Tác dụng phụ phổ biến bao gồm buồn nôn, nôn và đau đầu.
- Corticosteroid: Hoạt động như một loại thuốc ức chế hệ thống miễn dịch và cải thiện tình trạng viêm đại tràng mãn tính. Tác dụng phụ thường bao gồm làm tăng lượng đường trong máu, tăng cân, dẫn đến tâm trạng lo lắng, tăng nguy cơ viêm khớp, loãng xương.
- Thuốc điều hòa miễn dịch: Thuốc thường được chỉ định khi Aminosalicylate không mang lại hiệu quả điều trị. Tác dụng phụ phổ biến bao gồm gây ảnh hưởng đến chức năng gan và thận. Ngoài ra, thuốc cũng làm tăng tỷ lệ mắc bệnh ung thư da và ung thư hạch.
- Các loại thuốc sinh học: Thuốc sinh học như Golimumab và Adalimumab thường được chỉ định các các phương pháp điều trị nội khoa khác không mang lại hiệu quả điều trị. Tác dụng phụ phổ biến bao gồm tăng nguy cơ nhiễm trùng, dẫn đến bệnh vẩy nến và ung thư da.
2. Phẫu thuật
Trong các trường hợp viêm đại tràng mạn nghiêm trọng, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật điều trị để ngăn ngừa các rủi ro.
Trong một vài trường hợp, phẫu thuật có thể là phương pháp tốt nhất, bao gồm khi xuất hiện dấu hiệu ung thư hoặc các biến chứng nghiêm trọng khác. Ngoài ra, phẫu thuật cũng được chỉ định khi các biện pháp nội khoa không mang lại hiệu quả điều trị.
Phẫu thuật viêm đại tràng thường bao gồm:
- Cắt bỏ trực tràng và thực hiện thủ thuật thông ruột
- Cắt bỏ toàn bộ trực tràng và mở một lỗ hậu nhân tạo
3. Thuốc nam trị viêm đại tràng mãn tính
Có một số bài thuốc nam trị viêm đại tràng mãn tính tại nhà có thể hỗ trợ giảm đau và cải thiện tình trạng khó chịu. Bên cạnh các liệu pháp y học, người bệnh có thể tham khảo một số bài thuốc như:
Lô hội chữa viêm đại tràng mạn:
- Lô hội là một chất chống viêm rất hiệu quả và có tác dụng làm dịu dạ dày. Sử dụng lô hội có thể hỗ trợ giảm đau, sưng, chống nhiễm trùng và đẩy nhanh quá trình chữa bệnh viêm đại tràng.
- Sử dụng một lá lô hội tươi, lọc lấy phần thịt lá cho vào một chiếc bát nhỏ. Nghiền nhỏ phần thịt lô hội sau đó cho thêm một cốc nước ấm. Dùng nước này uống 2 -3 lần mỗi tuần để cải thiện các triệu chứng viêm đại tràng mạn.
Nghệ chữa viêm đại tràng mạn:
- Nghệ được xem là một chất kháng sinh tự nhiên có thể kiểm soát và chữa lành các triệu chứng viêm đại tràng. Bên cạnh đó, thường xuyên sử dụng nghệ cũng có thể cải thiện tình trạng đau dạ dày và cải thiện tình trạng nhiễm vi khuẩn Hp.
- Trộn 1 - 2 muỗng cà phê bột nghệ vào một ly sữa ấm. Dùng uống trước khi đi ngủ để hỗ trợ cải thiện các triệu chứng hiệu quả. Thực hiện bài thuốc liên tục trong 1 tuần hoặc lâu hơn để đạt hiệu quả tốt nhất.
Nghệ được sử dụng như một bài thuốc nam trị viêm đại tràng mãn tính
Gừng chữa viêm đại tràng mạn:
- Gừng được sử dụng như một tác nhân hỗ trợ tiêu hóa và điều trị các chứng rối loạn dạ dày. Gừng cũng là một chất kháng sinh và có đặc tính chống oxy hóa, có thể hỗ trợ chữa tình trạng viêm đại tràng cấp tính hoặc mãn tính.
- Sử dụng 1 củ gừng tươi, rửa sạch, gọt vỏ, giã (hoặc xay) nhuyễn. Đun sôi gừng đã giã với một ly nước trong khoảng 10 phút, sau đó lọc lấy phần nước, cho thêm mật ong nguyên chất, dùng uống sau khi ăn. Thực hiện bài thuốc 2 lần mỗi ngày trong vòng 1 tuần liên tục.
XEM THÊM: Điều trị viêm đại tràng tại nhà đơn giản, an toàn nhất
Biện pháp phòng ngừa viêm đại tràng mãn tính
Bên cạnh các biện pháp điều trị, người bệnh viêm đại tràng mạn tính nên thực hiện một số biện pháp phòng ngừa như:
- Sử dụng nguồn thực phẩm và nguồn nước an toàn, hợp vệ sinh. Không sử dụng thực phẩm như nem chua, rau sống, các loại thức ăn tái, tiết canh,… và các món ăn không được nấu chín kỹ khác.
- Thực hiện chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung các chất dinh dưỡng từ thịt nạc, cá, khoai tây cũng như tăng cường các chất xơ, rau củ quả. Bên cạnh đó, tránh sử dụng các loại thực phẩm gây kích thích dạ dày như trứng, sữa, thức ăn cay, đồ chiên nhiều dầu mỡ.
- Nếu bị táo bón người bệnh cần tăng cường sử dụng chất xơ, hạn chế các chất béo và chia nhỏ các bữa ăn.
- Nếu bị tiêu chảy người bệnh nên tránh sử dụng chất xơ để hạn chế tổn thương thành ruột. Bên cạnh đó, không ăn các loại rau sống và trái cây đóng hộp. Khi sử dụng trái cây tươi, cần bỏ vỏ và xay nhuyễn.
- Tránh tình trạng căng thẳng, lo lắng hoặc stress kéo dài. Điều này có thể làm giảm nhu động ruột, ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và tăng nguy cơ viêm đại tràng. Dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, luyện tập thể thao để tăng cường sức đề kháng.
- Sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm, thuốc giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ. Một số loại thuốc, chẳng hạn như Aspirin và Ibuprofen có thể khiến các triệu chứng viêm đại tràng trở nên nghiêm trọng và tăng nguy cơ xuất huyết dạ dày.
Viêm đại tràng mãn tính là bệnh lý phổ biến, khó điều trị và có nguy biến chứng cao nếu không điều trị kịp thời. Do đó, đến bệnh viện để được chẩn đoán, điều trị và ngăn ngừa các rủi ro ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh.